Karol Estreicher jun *

1906 - 1984

historyk sztuki, profesor UJ, pisarz, tłumacz, bibliograf, wieloletni kierownik Muzeum UJ, prezes TPSP, redaktor "Rocznika Krakowskiego". Ostatni przedstawiciel głównej uniwersyteckiej linii rodziny Estreicherów.

 

 

Po studiach w UJ, zakończonych doktoratem w zakresie historii sztuki, został asystentem w Zakładzie Historii i Gabinecie Rycin PAU. Obok szregu prac naukowych napisał przewodnik po Krakowie. W przededniu II Wojny Światowej był zaangażowany w zabezpieczanie dzieł sztuki w tym Ołtarza Mariackiego. Po przejściu kampanii wrześniowej, przedostał się przez Węgry i Francję do Anglii. Tam związał się z generałem Władysławem Sikorskim. rozpoczął walkę o polskie mienie kulturalne. W 1940 roku, osobiście przewiózł z narażeniem życia wawelskie arrasy skarbiec koronny z Francji do Anglii. Zaraz w 1945 roku włączył się w akcję restytucji dzieł sztuki wywiezionych na tereny II Rzeszy. W 1946 roku przywiózł do Polski zrabowany przez Niemców Ołtarz Mariacki Wita Stwosza. Nie znosił autorytetów, chodził zawsze własnymi ścieżkami. Odważny w realizowaniu własnej wizji  niełatwego urządzania wnętrz Collegium Maius, budynku pozbawionego przez liczne przebudowy, wojny i zwykłą biedę pierwotnego wyposażenia. Serdeczny dla młodzieży, znakomity wykładowca. Propagator sztuki w ukochanym Krakowie.

 

 

Eugenia Bandrowska *

1886 - 1970

 

 

 

Pracowała w okresie powojennym, kiedy w Uniwersytecie trudno było o etaty. Nie było etatowych konserwatorów dzieł sztuki. Tym bardziej w takiej specjalności jak konserwacja tkanin. W latach 50-tych i na początku 60-tych XX wieku, tuż przed jubileuszem 600 lecia UJ, na zlecenie przygotowywała do ekspozycji najcenniejsze tkaniny. Wiele z nich uratowała od ostatecznej degradacji. Konserwowała makaty, gobeliny, stroje, hafty. Czasem wykonywała "haftowane pastisze", elementy wystroju oparte na wzorach renesansowych i barokowych. Do takich udanych jej prac należą haftowane herby zdobiące kotary w Librarii Collegium Maius czy herb na podniebiu baldachimu w kaplicy św. Jana Kantego.

 

 

Romana Cyganowska *

1944 - 1975

starszy asystent w latach

1968-1975

 

 

Związana z Krakowem poprzez miejsce urodzenia, a także studia i zamiłowania. Sudiowała polonistyke i historię sztuki. W 1968 roku uzyskała magisterium na podstawie rozprawy o Vade-mecum C.K. Norwida i rozpoczęła pracę w Collegium Maius, w dziele oświatowym i informacji naukowej. Przygotowywała pracę doktorska z zakresu historii  literatury politycznej w czasie trzeciego rozbioru. Nie dane było jej dokończyć badań. Zginęła w wypadku w Warszawie. Pozostawiła po sobie seredeczną pamięć. Była ceniona i luibiana zarówno przez kolegów jak i kierujacego w tym czasie muzeum prof. Karola Estreichera.

 

 

 

Władysław Musiał *

1919 - 1993

laborant muzealny

 

 

 

Absolwent Szkoły Zawodowej dla Rzemiosł Budowlanych nr 9 w Krakowie. Od 1937 roku, pracował na budowach jako cieśla. W czasie okupacji, podczas pacyfikacji Woli Justowskiej został aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym w Płaszowie. Jemu, jako jednemu z niewielu udało się zbiec  i aż do wyzwolenia był zmuszony się ukrywać. W 1949 roku, podjął prace w Collegium Maius jako renowator, konserwator urządzeń technicznych, laborant. Był na etacie laboranta, ale to określenie stanowiska nie oddaje charakteru prac  jakie wykonywał w muzeum. Niezwykle pracowity. Przy drobnej swojej posturze podejmujący nieraz bardzo  ciężkie  prace. Potrafił wszystko. Dobrać ramę do obrazu. Uzupełnić gomółki w zabytkowych oknach . Poprawić posadzki, uzupełnić ubytki w meblach , wybrać odpowiedni sposób zawieszenie tkanin. Zawsze blisko prof. Karola Estreichera, który nauczył go troszczyć się o powierzone zabytkowe przedmioty. W czasie uroczystości uniwersyteckich pełnił funkcję pedla. Podczas przyznawania Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II doktoratu honorowego wszystkich Wydziałów (22. 06. 1983 r.) asystował, trzymając berło rektorskie z daru kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Udzielał się także w pracach społecznych. W Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych i Towarzystwie Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. W Collegium Maius pracował aż do śmierci.

 

 

Zofia Sołtysowa*

1924 - 1994

historyk sztuki, st. kustosz,

rzeczoznawca w DESIE

wieloletni opiekun działu malarstwa

 

Z Collegium Maius związała się tuż po studiach ukończonych pod kierunkiem prof. T. Dobrowolskiego. Jako asystentka prof. K. Estreichera służyła jemu i studentom historii sztuki pomocy na wykładach i seminariach. Wielokrotnie zastępowała prof. K. Estreichera podczas jego nieobecności. Kierowała wówczas muzeum i reprezentowała na uroczystościach uniwersyteckich. Popularyzowała wiedzę o sztuce poprzez wystawy, głównie o tematyce uniwersyteckiej a także prelekcje poza muzeum. Wykładała w Liceum Sztuk Plastycznych i w klubach środowiskowych Nowej Huty. gdzie przez szereg lat mieszkała. Potrafiła także dotrzeć do specyficznego środowiska jakim był Ośrodek Pracy Więźniów w Ruszczy. Przez szereg lat była członkiem zarządu Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Należała także do Stowarzyszenia Historyków Sztuki. W Muzeum UJ była osobą bardzo lubianą. Żywiołowa, pełna uroku, serdeczna szczególnie dla najmłodszych pracowników, którzy jej zawdzięczali dobre początki w nowym środowisku. Umiejąca z humorem rozładować powstałe czasem w zespole konflikty. „Pani Zosia" jak ja nazywaliśmy. Z filiżanką neski i nieodłącznym papierosem, który gasiła w ulubionej huculskiej miseczce.

 

 

Jerzy Kowalczyk *

1923 - 1994

zegarmistrz, mechanik precyzyjny

 

Do Muzeum UJ trafił w 1980 roku jako emeryt. Z zamiłowania konserwator zegarów i amator radio-elektronik. Wiecznie poszukujący nowych sposobów przywracania urody nieczynnym mechanizmom. Jego umiejęrtności wynikały z wieloletniego doświadczenia. Zawód mechanika zdobył w Wytwórni Sygnałów i Urządzeń Kolejowych w Krakowie oraz szkole zawodowej, którą ukończył  egzaminem czeladniczym złożonym w Izbie Rzemieślniczej. Wyspecjalizował się w pracach mechaniczno-elektrycznych urządzeń sygnalizacyjnych. Po wojnie podjął pracę w zakładzie doświadczalnym "MERA" Krakowskiej Fabryki Aparatów Pomiarowych. Tu pracował aż do emerytury. Tu podnosił swoje kwalifikacje, był ceniony i nagradzany. W Muzeum UJ konserwował szereg zabytkowych zegarów i instrumentów naukowych a także przedmioty z rzemiosła artystycznego, które w jego rękach odzyskiwały dawna kondycję. Był lubianym kolegą. zawsze taktowny, wyciszony. Jak każdy fachowiec z prawdziwego zdarzenia unikał wokół siebie krzykliwej reklamy. Był mistrzem dla młodych pracowników, którzy pod jego okiem w Pracowni Konserwacji Instrumentów Naukowych i Zegarów uczyli się nie tylko umiejętności zawodowych, ale także pietyzmu dla przedmiotów zabytkowych.

 

 

 

Kazimierz Nowacki *

1928-1996

historyk sztuki, pracownik naukowy Zakładu Teatrologii UJ, wicedyrektor Muzeum UJ, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie. Krakowianin

 

Przed rozpoczęciem studiów paraktykował w zakładzie fotograficznym, po czym uzyskał uprawnienia w zawodzie na podstawie egzaminu czeladniczego. umiejętnośc dobrego fotografowania okazała się później niezbędna w jego pracach badawczych. Tuż po wojnie ukończył studia dziennikarskie, po czy studiował historię sztuki. Już temat  pracy magisterskiej pisanej pod kierunkiem prof. T. Dobrowolskiego z historii scenografii krakowskiej, zapowiadał jego, kontynuowane przez całe życie zainteresowanie teatrem. Po studiach pracował przez jakiś czas jako zastępca konserwatora miejskiego, poźniej w przedsiębiorstwie PKZ-y. W 1966 roku, został przyjęty do Muzeum UJ. zachęcony przez ówczesnego kierownika muzeum prof. Karola Estreichera do pracy naukowej, rozpoczął gromadzenie materiałów do pracy doktorskiej. Stopień doktora  uzyskał na Politechnice Krakowskiej w 1974 roku, w zakresie historii architektury teatralnej. Równolegle z pracą w muzealnictwie prowadził badania i wykłady w Zakładzie Teatrologii przy Instytucie Filologii Polskiej UJ. Od 1977 roku pełnił funkcję wicedyrektora Muzeum UJ. Habilitował się w Politechnice Krakowskiej w 1983 roku. W Collegium Maius pracował do roku 1986, do czasu przejęcia dyrektury Muzeum Narodowego w Krakowie. Wieloletni serdeczny współpracownik prof. Karola Estreichera. Udzielał się społecznie. Działał m. innymi w Stowarzyszeniu Historyków Sztuki, był członkiem zarządu oraz prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych.  Krakowianom był  znany jako prelegent Dyskusyjnego Klubu Filmowego przy kinie "Sztuka". Jako kolega i wykładowca cieszył się ogólną sympatią.współczujący ludziom, nie szczędził co trzeba podkreślić, czasu i środków aby nieść pomoc bezpańskim zwierzętom.

 

 

Eugenisz Sternadel

1906 - 1999

pedl Uniwersytetu Jagiellońskiego

 

 

 

Collegium Maius było jego domem. Rówieśnik prof. Karola Estreichera jun. Kiedyś z zawodu tapicer, przyszedł do Uniwersytetu Jagiellońskiego w roku 1927, jako młodszy woźny w Zakładzie Psychogenetycznym Wydziału Filozoficznego UJ. Podczas wojny był motorniczym w tramwajach, robotnikiem w warsztatach ślusarskich i kelnerem. W roku akademickim 1945/46 podjął pracę woźnego przy Kancelarii i Kwesturze UJ. W 1948 roku, został przydzielony do pomocy prof. Karolowi Estreicherowi jun. Z czasem stał sie "prawą ręką" profesora. Przywiązany do tradycji Krakowa, do obyczajów ludowych i zabaw Lajkonika, Emaus, Rękawki. Lubiany przez wszystkich w Muzeum, kochający ojciec i dziadek, elegancki i skromny. Podczas przyznawania Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II doktoratu honorowego wszystkich Wydziałów (22. 06. 1983 r.) asystował, trzymając berło rektorskie. "Pan Gieniu" - bo tak o nim mówiono w muzeum, do chwili swojej śmierci mieszkał w Collegium Maius. Był ostatim stałym mieszkańcem tego najstarszego uniwersyteckiego gmachu. Zmarł 12 maja - w dniu święta Uniwersytetu, który temu człowiekowi zawdzięcza bardzo wiele.

 

 

 

Tadeusz Chruścicki

1934-2001

historyk sztuki, wicedyrektor Muzeum UJ, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie

 

 

Historyk sztuki, muzeolog. Wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, i wiecedyrektor Muzeum UJ, dyrektor muzeów w Nysie i Opolu. Z Krakowem był związany niemal całe życie - tu się urodził w 1934 roku, studiował, mieszkał. Absolwent historii sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego.  współtwórca wystaw: "Polaków portret własny" (1979), "Żydzi polscy" (1989), "Między Giewontem a Parnasem" (1997) i biograficznych poświęconych T. Kantorowi, J. Matejce, J. Czapskiemu, M. Chagallowi, T. Axentowiczowi, H. Rodakowskiemu, J. Mehofferowi; Dokończył rozbudowę gmachu gł. Muz. Nar. (zaczęta 1937); przyczynił się do utworzenia nowych oddziałów: Dom Józefa Mehoffera, Muzeum St. Wyspiańskiego, Atma w Zakopanem (K.Szymanowski), Centrum Sztuki i Techniki Jap. Manggha; czł. Międzynar. Rady Muzeów ICOM. Autor książek: Muzea Krakowa, Muzeum Narodowe w Krakowie, Japanes Art. The Great European Collection.

 

 

Józef Żołnierek

portier

Józef Krupa

portier

Edward Migdał

portier

 

   

 

 

 

 

         
         
         
         
         

 

*biogram pochodzi z katalogu wystawy "Silva Rerum - pamiątki akademickie ze zbiorów Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego", autor mgr Anna Piskorz, kustosz Działu Pamiątek Muzeum UJ